Geschiedenis van Handbal in Volendam

De geschiedenis van de HV KRAS/Volendam

Eind 1961, begin 1962 waren er wat meisjes/dames die samen wilden handballen, of althans iets wat daar op leek wilden proberen te beoefenen. Het groepje bestond uit zo'n 6 meiden, en 3 maanden later waren dat er ongeveer 10. In 1963 werd officieel de Handbalvereniging Volendam opgericht.

In die tijd speelde men nog 's zomers 11-handbal. D.w.z. 5 verdedigers en 5 aanvallers plus een keeper. Je moest dus rennen voor je leven, en wanneer je iemand in je team had die hard kon gooien, was je bij voorbaat al winnaar met zo'n groot voetbaldoel. De belijning was natuurlijk wel anders dan bij een voetbalveld en hiervoor had men de volgende oplossing bedacht: kilometers wit band die, met pennen in de grond, de cirkel, enz. moesten aangeven.

's Winters werden de wedstrijden in de zaal gespeeld. Volendam speelde al haar thuis- en uitwedstrijden in Amsterdam in de oude Rai. Dit gebeurde tot 1972, tot aan de komst van sporthal De Seinpaal in oktober van dat jaar. In deze hal speelde men haar thuiswedstrijden tot aan 2009 toen de Sporthal Opperdam onze thuisbasis werd.

Inmiddels waren er ook wat heren die belangstelling hadden voor de handbalsport en langzaam maar zeker kwamen er jeugdleden bij en begon het op een echte vereniging te lijken.

In 1968 kwam er eindelijk een eigen veld met bouwketen, en was het begrip kleedkamer geboren. Rond 1970-1971 besloot de handbalbond dat men ook buiten, net als in het
zaalseizoen, 7-handbal ging spelen. Dit was veel attractiever dan 11-handbal. In de periode hierna is H.V. Volendam langzaam maar zeker uitgegroeid tot een volwaardige vereniging in handballend Nederland. Het hoogtepunt was voor die tijd wel het Nederlands Kampioenschap veldhandbal in 1979 waar onze heren de eerste plaats behaalden.

In de jaren tachtig hebben de heren van Volendam het weten te schoppen tot de eerste divisie en zij waren daar ook niet meer uit te denken. Begin jaren negentig ontliepen de heren echter telkens weer ternauwernood degradatie en hier kwam halverwege de jaren negentig verandering in. Door de komst van een aantal spelers (Claus Veerman, Marcel Metz, Ruud v.d. Broeck, Pim Ligthart en Jhonny Greven) werd de weg naar boven ingeslagen.
In 1997 werd het kampioenschap een feit en mochten de heren het in de ere-divisie gaan proberen. Dit was echter van korte duur en binnen de kortste keren speelden ze weer eerste divisie. In 2000 promoveerden zij opnieuw en men was er van overtuigd dat H.V. Volendam een blijvertje zou worden in deze ere-divisie.

Het noodlot sloeg echter toe en op 01-01-2001 waren er veel spelers betrokken bij de nieuwjaarsbrand in café het Hemeltje. Handbal kwam voor de meeste spelers niet meer op de eerste plaats te staan en het N.H.V. respecteerde de beslissing van H.V. Volendam om een jaartje uit de competitie te stappen en het volgende seizoen opnieuw te starten.

Seizoen 2002 werd met argusogen bekeken en aan het eind van de competitie had Volendam slechts een paar punten tekort om de kampioenspoule te halen! Een prestatie van formaat waar vooraf weinig mensen van hadden kunnen dromen.
Er volgde een wisseling van trainer waarbij trainer George van Noesel voor het seizoen 2003 werd vervangen door Oleg Boiko. Deze wisseling moest zorgen voor de verdere ontwikkeling van het team. Ondanks het feit dat Boiko tot beste trainer werd uitgeroepen vanwege de topprestaties van het team besloot de club voor het volgende seizoen (2004) verder te gaan met een nieuwe trainer Peter Portengen, die toen nog actief was als trainer bij E&O uit Emmen.

Begin 2004 nam het bestuur van HV KRAS/Volendam nog een bijzondere stap. Ze namen een ex-professioneel basketballer en afgestuurd Sportmanager aan (Joost Ooms) die als taak kreeg de club te moderniseren. Hij schreef het businessplan 2004-2010 en hij kreeg in de geleidelijk de dagelijkse organisatorische en technische leiding van de club.  

De trainers van KRAS/Volendam sinds de toetreding tot de eredivisie:
 
George van Noesel Oleg Boiko Peter Portengen Maurice Canton Martin Vlijm

De eerste echte grote landelijke successen werden gerealiseerd tijdens het seizoen 2005 toen het eerste Heren team, o.l.v. Peter Portengen voor het eerst in de geschiedenis Kampioen van Nederland werd ten koste van Tachos uit Waalwijk. Het succes werd groots gevierd in het dorp toen de rondrit op de dijk werd gehouden (+/- 5000 uitzinnige fans). Portengen's successen duurde voort in 2006 en 2007. Dit mede ook door de terugkeer van Marco Beers en de komst van international Patrick Kersten. Portengen en zijn ploeg in wonnen de jaren '04 - '06 driemaal het landkampioenschap; tweemaal de NHV beker; tweemaal de Supercup en werd er voor de eerste maal in de geschiedenis een Europacup wedstrijd gewonnen. Tijdens deze vette jaren werd zelfs 64 op een volgende wedstrijden niet verloren; Volendam was duidelijk de sterkste ploeg van Nederland.

 
Zelfs met alle successen gingen Portengen en Volendam toch uit elkaar rond eind 2007; m.n. i.v.m. een verschil in inzicht over de toekomst van de club. Gelijk werd Maurice Canton voor 2-jaar aangetrokken. Canton kreeg de leiding over de selectie en kreeg de taak de jeugdopleiding van KRAS/Volendam op te zetten. In de jaren Canton werd Volendam 2e en 4e in de eredivisie en won eenmaal de NHV beker. Ook werd de A-jeugd van Volendam kampioen van Nederland. Het bestuur ontving in 2008 de 2e prijs "Sportbestuur van het Jaar".

In het seizoen 2009 koos het management voor een richting en een nieuwe trainer in de persoon van Martin Vlijm (de succestrainer van de Limburg Wilddogs). Dit bleek een gouden zet want Volendam won gelijk de SuperCup, bereikte de 3e ronde Europacup, won de Beneliga, NHV Beker en ook het kampioenschap van Nederland ten kostte van E&O.

Naast het sportieve succes was de club tegelijkertijd bezig met een reorganisatie (m.b.v. Atos Consultancy). Het bestuur en management zagen vele kansen op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Ook was er een basis gedachte dat ons vrijwilligersbestel breder inzetbaar zou moeten kunnen zijn voor de gemeenschap. Het draagvlak voor de reorganisatie en met name de visie erachter was enorm onder de leden en toen Ooms 'kostteloos' voor de Gemeente Edam/Volendam de Buurt, Onderwijs en Sport subsidie binnenhaalde was de eerste volwassenen stap alweer gemaakt. De gemeente stelde KRAS/Volendam de vraag om als eerste handbalclub in Nederland uitvoering te geven aan het reeds binnengehaalde BOS subsidie. In februari 2009 werd Sport-koepel opgericht. In deze stichting werken nog steeds zeer bekwame en sportminded mensen die de gemeenschap aan het bewegen krijgen en houden, ook in de handbalsport. Sport-koepel en HV KRAS/Volendam delen hetzelfde kantoor dat onder leiding staat van Ooms.   

In augustus 2009 werd opnieuw een mijlpaal bereikt. De overstap naar een nieuwe clubaccomodatie "Sporthal Opperdam". 10 jaar eerder was het bestuur gestart met een lobby voor een nieuwe accomdodatie omdat het oude "Gouwtje" niet meer voldeed. Met name bestuurslid Jaap Schilder "de Bok" zette zich in voor de nieuwe accomodatie... en dus met succes. De club kreeg tevens de beheerscontracten en exploitatierechten van de kantines van de Seinpaal en Opperdam. Het bedrijfsbureau verhuisde ook naar de Opperdam en is daar nog steeds. Hiermee kregen de 350 leden en +/-130 vrijwilligers eindelijk een nieuwe thuishonk.  

Voor het seizoen 2010 waren de sportieve verwachtingen toren hoog. Vlijm en Volendam bleken opnieuw een goede combinatie te zijn. De ploeg won voor de 4e maal de Supercup, bereikte de 3e ronde van de Europacup ten kostte van Maccabi Rishon le Zion uit Tel Aviv, Israel; won de 2e keer de Beneluxliga in een volgepakt sporthal in Antwerpen; en won voor de 5e maal in de geschiedenis het Nederlands kampioenschap ten koste van de Limburg Lions.  

In 2010 werd het bedrijfsbureau van Sport-koepel en de HV fysiek losgekoppeld om de effectiviteit te verhogen van beide organisaties en werd de Combinatie Functie opdracht gerealiseerd. Lees meer hier over Sport-koepel en alle mogelijkheden.

Een samenwerkingsverband werd geiniteerd door HV KRAS/Volendam met FC Volendam. De gedachtegoed was met name om samen op te trekken en elkaar te versterken op diverse gebieden. Eind 2010 werd Turnvereniging Mauritius ook toegevoegd aan de samenwerkingsverband. Direct werd een idee uitgewerkt en gerealiseerd de Don Bosco "Topsportklassen". Alle talenten van KRAS/Volendam, FC Volendam en Mauritius met een VMBO, HAVO of VWO advies worden gebundeld in sportklassen. Deze ontstane "mengklassen" VMBO - HAVO en HAVO-VWO van de eerste en tweede leerjaren krijgen 1 uur extra gym in totaal 4 per week. 2 ervan worden gegeven door de toptrainers van de samenwerkende clubs.
  
Hiernaast heeft HV KRAS/Volendam de samenwerking geinitieerd Tophandbal Noord Holland, waar KRAS/Volendam, Fiqas/Aalsmeer, Kiddy World/SEW en VOC Amsterdam samenwerken op diverse gebieden.
Ook ondersteund de club de Handbalschool Noord Holland waarin de top 30 jongens en top 30 meiden van Noord Holland in trainen. Het bureau van de Handbalschool Noord Holland is gehaald naar de Sporthal Opperdam; de club heeft de bemiddeling gedaan met betrekking tot de fusie tussen de HS-NH en de afdeling Noord Holland Noord en Afdeling Midden Nederland.

Het seizoen 2011-2012

In de planning van het Management en Bestuur is gezocht naar een professionalisering van de commericiele tak van de HV. Hiervoor is Handbal international Matthijs Vink aangesteld in combinatie met speler van HV KRAS/Volendam.
Op 24 september 2011 heeft KRAS/Volendam voor de 5e maal de NHV Super Cup gewonnen. De wedstrijd werd gespeeld tegen Kremer Hurry Up en werd gewonnen met 28 - 25. In de Europacup 2e ronde werd handbal grootmacht HBC Nantes uit Frankrijk geloot en ervan verloren.

De toekomst

Het seizoen 2011-2012 ziet er voor de vereniging goed uit.

  • 66 nieuwe leden hebben zich aangemeld waardoor er verwacht wordt dat er ongeveer 30 volwaardige teams zullen zijn;
  • 166 officiele vrijwilligers (groei sinds 2004 van 65 naar 166);
  • een groeiende sponsorbestand; incl. nieuw opgezette Businessclub
  • management uitbreiding met de komst van Matthijs Vink.
  • een groeiende draagvlak en bekendheid in de regio Volendam;
  • een ervaren en professionele dagelijkse management en leiding van de club; 
  • een gezonde balans tussen jongens en meiden in de club (42% jongens vs. 58% meiden)
  • en last but not least een gedegen en positief bestuur voor wie het jongste minilid net zo belangrijk is als de drager van het eerste herenteam;

De geschiedenis van de handbalsport


Volgens de Nederlandse overlevering komt handbal uit Duitsland. Het was de Duitser Max Heiser die handbal voor het eerst spelregels gaf. In 1917 werden de eerste spelregels vastgelegd door de turnbond onder de officiële naam:
’Bestimmungen für die Abhaltung des Handbalspieles für die Damenabteilungen des Berliner Turnrathes’.
Je ziet dus dat handbal in eerste instantie alleen door meisjes werd beoefend en als tweede zie je dat het gebruikt werd door de Berlijnse Turnraad. In het begin van deze eeuw wilde men de sporttak gymnastiek verbreden door ook balspelen
aan het scenario toe te voegen, aangezien voetbal een mannensport was en tennis alleen voor de elite, was handbal uitermate geschikt voor de meisjes. Later voegden de heren zich ook toe. De Duitse speelwijze is uiteindelijk de basis
geworden voor het internationale handbal. De spelregels waren een combinatie van basket-, korf- en voetbalregels. Via een uitwisseling tussen Hamburgse en Berlijnse turnverenigingen kwam handbal in Groningen terecht waar de basis
werd gelegd voor het Nederlandse handbal. In die tijd werd handbal nog op aangepaste voetbalvelden gespeeld en (ook opvallend) met elf spelers. De Berlijnse Hogeschool verzorgde in 1928 tijdens de Olympische Spelen van Amsterdam een succesvolle demonstratie (met een bal die 10 centimeter groter was dan de huidige herenbal). De eerste competities werden gespeeld. Het doelgebied was vierkant (afgeleid van het voetbal) en er mocht vanaf 5 meter geschoten worden. Ballen waren voor de keeper vrijwel niet te houden. Het waren de kleine mankementjes van een beginnende sport in opkomst. In 1930 vond de eerste strijd om het landskampioenschap plaats en in 1935 werd in Den Haag de eerste interland tegen Duitsland gespeeld. Er werd kansloos verloren met 15-2. De achterstand op handbalontwikkeling bleek toen nog te groot. In 1935 kreeg handbal zijn eigen bond, het Nederlands Handbal Verbond. Momenteel heeft de bond ruim 57.000 leden. Om praktische redenen werd handbal met zijn elfen afgeschaft en
vervangen door het huidige handbal, met zijn zevenen. Ook het gras was verleden tijd en werd vervangen door ons eigen veldhandbal. Later deed eindelijk ook het zaalhandbal zijn intrede in Nederland. Op 17 juli 1947 werd in de Houtrusthallen in Den Haag de eerste demonstratie gegeven door de heren. De veldmaten bedroegen 40 bij 20 meter.

Er bestaat al jaren rivaliteiten tussen clubs en ook provincies. KRAS/Volendam mag zich al 4 keer kampioen van Nederland noemen. Volendam staat hiermee op de gedeelde 5e plek aller tijden qua behaalde kampioenschappen! 
Klik hier voor de historische overzicht van alle landskampioenen in de geschiedenis van handbal in Nederland